Kısa ömrüne rağmen büyük operalarıyla Bel Canto dönemine adını altın harflerle yazdıran Vincenzo Bellini’nin en tutkulu ve melankolik operalarından biri La Sonnambula (Uyurgezer Kız), aşk, sadakat ve gizemle örülü bir hikâye sunuyor.
Bel Canto döneminin romantik, gotik, pastoral ve büyülü ikliminde, deliliğin sınırında karakterlerin hakim olduğu bu yıllarda, uyurgezerlik kadar etkileyici bir tema olabilir mi?
Amina, uykusunda gerçekleştirdiği eylemleri gerçeklikten ayırt edemeyen, rüya ve gerçek arasındaki ince çizgide sıkışmış bir kadındır. Ancak bu gizemli durum, kasabanın sert ahlaki yargılarıyla çelişerek, onu bir skandalın tam ortasına sürükler. Bellini’nin lirik melodileriyle büyüleyen “La Sonnambula”, hem duygusal yoğunluğu hem de dramatik zarafetiyle izleyiciyi etkisi altına alır.
Uyandığında Amina’nın kaderi ne olacak?
***
Opera klasikleri dizisi, libretto külliyatına odaklanmaktadır. Eserlere bir zamandizini, önsöz ve sinopsis ile açılış yapıyoruz; librettonun özgün dili ile birlikte Türkçe çevirisini okurlarımıza sunuyor, bilgilendirici dipnotlar eşliğinde her kesimden müziksevere hitap etmeyi amaçlıyoruz.
Fihrist olarak opera metinlerini Türkçeye kazandırmaktan ve bütüncül bir bilinç ile okurumuza sunmaktan onur duyuyoruz.
İtalyan opera tarihinin en önemli bestecilerinden biri olan Vincenzo Bellini, 3 Kasım 1801’de Sicilya’nın Catania şehrinde müzisyen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Olağanüstü müzik yeteneği çok erken yaşlarda açığa çıkan Bellini, henüz altı yaşındayken piyano çalmayı öğrendi ve sekiz yaşında ilk bestelerini yapmaya başladı. 1819’da Napoli’deki prestijli San Sebastiano Konservatuarı’na tam burslu olarak kabul edildi ve burada ünlü besteci Niccolò Zingarelli’den eğitim aldı.
Bellini’nin profesyonel kariyerinin başlangıcı, 1825 yılında konservatuar bitirme eseri olarak bestelediği “Adelson e Salvini” operasıyla gerçekleşti. Ancak asıl çıkışını 1827’de sahnelenen “Il Pirata” operasıyla yaptı ve bu eser Milano’nun ünlü La Scala Operası’nda büyük başarı kazandı. Ardından gelen “La Sonnambula” (1831), “Norma” (1831) ve “I Puritani” (1835) gibi başyapıtlarıyla, bel canto operasının en önemli temsilcilerinden biri haline geldi. Bellini’nin müziği, uzun ve zarif melodik çizgileri, duygusal yoğunluğu ve dramatik ifadesiyle karakterize edilir. Özellikle “Casta Diva” aryası gibi unutulmaz melodileri, opera repertuarının en değerli parçaları arasında yer alır.
Ne yazık ki Bellini’nin parlak kariyeri çok kısa sürdü. 23 Eylül 1835’te, henüz 33 yaşındayken Paris yakınlarındaki Puteaux’da, muhtemelen kronik bir bağırsak enfeksiyonu sonucu hayatını kaybetti. Kısa yaşamına rağmen geride bıraktığı on opera ve diğer eserleriyle, İtalyan operasının gelişiminde derin izler bıraktı. Chopin, Liszt ve Wagner gibi besteciler üzerinde önemli bir etki yarattı ve özellikle melodik yapılandırma konusundaki yaklaşımı, romantik dönem müziğinin şekillenmesinde önemli rol oynadı. Bellini’nin cenazesi büyük bir törenle kaldırıldı ve naaşı 1876 yılında doğduğu şehir olan Catania’ya nakledildi, burada muhteşem bir anıt mezara defnedildi.