Genç Belmonte'nin sevgilisi Konstanze'yi Paşa Selim'in sarayından kurtarmak için giriştiği macera, romantik aşkın sınırlarını aşarak evrensel bir insanlık hikâyesine dönüşür; Paşa Selim karakterinde cömertlik, merhamet ve büyüklük gibi insani erdemlerin en yüce örneklerini sunar.
Klasik dönemin zirvesinde yaratılan eser, müzikal mükemmeliyetin yanı sıra döneminin en ileri görüşlü kültürel manifestosudur. Almanca singspiel türünün mutlak şaheseri olan "Saraydan Kız Kaçırma", opera buffa'nın canlı neşesiyle opera seria'nın ciddi dramını ustalıkla harmanlayarak benzersiz bir sanat formu yaratır. Konstanze'nin sadakati, Blonde'un cesur duruşu, Osmin'in komik öfkesi ve özellikle Paşa Selim'in soylu davranışı, bu operayı döneminin sığ önyargılarından kurtararak günümüz dünyasının çokkültürlü yapısına ışık tutan bir fener hâline getirir.
***
Opera klasikleri dizisi, libretto külliyatına odaklanmaktadır. Eserlere bir zamandizini, önsöz ve sinopsis ile açılış yapıyoruz; librettonun özgün dili ile birlikte Türkçe çevirisini okurlarımıza sunuyor, bilgilendirici dipnotlar eşliğinde her kesimden müziksevere hitap etmeyi amaçlıyoruz. Fihrist olarak, opera metinlerini Türkçeye kazandırmaktan ve bütüncül bir bilinç ile okurumuza sunmaktan onur duyuyoruz.
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791), müzik tarihinin en büyük dehalarından biri olarak kabul edilen Avusturyalı besteci ve virtüöz. 27 Ocak 1756’da Salzburg’da doğan Mozart, müzisyen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Leopold Mozart, Salzburg Başpiskoposu’nun sarayında kemancı ve besteci olarak çalışan deneyimli bir müzisyendi. Wolfgang’ın müzikal yeteneği çok erken yaşta ortaya çıktı; üç yaşında piyano çalmaya başladı, dört yaşında ilk bestelerini yazdı ve beş yaşında halka açık konserler vermeye başladı. Kız kardeşi Maria Anna (Nannerl) ile birlikte mucize çocuklar olarak tanındı ve babası Leopold’un organize ettiği Avrupa turnelerinde kraliyet saraylarında çaldı. Bu erken dönem deneyimleri, Mozart’ın müzikal ufkunun genişlemesinde ve farklı Avrupa müzik gelenekleriyle tanışmasında kritik rol oynadı.
Mozart’ın yetişkinlik dönemindeki kariyeri, sürekli bir mükemmellik arayışı ve yaratıcı evrimle karakterize edilir. 1773’ten itibaren Salzburg’da Başpiskopos Colloredo’nun hizmetinde çalışmaya başladı, ancak bu dönem sanatsal özgürlük arayışıyla geçti. 1781’de Salzburg’dan ayrılarak Viyana’ya yerleşen Mozart, bağımsız bir müzisyen olarak yaşamaya karar verdi; bu dönemde son derece cesur bir adımdı. Viyana döneminde operacılık alanında çığır açan eserler yaratarak ününü pekiştirdi. Saraydan Kız Kaçırma (1782), Figaro'nun Düğünü (1786), Don Giovanni (1787) ve Sihirli Flüt (1791) gibi operaları, hem müzikal hem de dramatik açıdan devrimci yenilikler getirdi. Aynı zamanda bu dönemde piyano konçertoları, senfonileri ve oda müziği eserleriyle klasik dönem müziğinin zirvesine ulaştı.
Mozart'ın kısa ama son derece üretken yaşamı, 5 Aralık 1791’de Viyana’da henüz 35 yaşındayken sona erdi. Ölümünden önce tamamlayamadığı Requiem eseri, hem sanatsal vasiyeti hem de erken ölümünün sembolik ifadesi olarak müzik tarihinde özel bir yere sahiptir. Mozart’ın mirası, sadece 600'ü aşkın yapıtından ibaret değildir; o, müziğin evrensel dilini konuşabilen, teknik ustalığı duygusal derinlikle harmanlayan ve her türde başyapıtlar yaratan bir dahinin örneğidir. Klasik dönem müziğinin zirvesini temsil eden Mozart, aynı zamanda romantik dönemin öncüsü olarak da görülür. Operalarındaki psikolojik karakterizasyonlar, senfonilerindeki dramatik yapılar ve konçertolarındaki virtüözlük, sonraki nesillerde Beethoven’dan Wagner’e kadar uzanan bir etki zinciri yaratmıştır.