Luận về Chính trị La Mã: Từ mười quyển đầu lịch sử La Mã của Titus Livius

Qua sự hình thành, phát triển và suy vong của Cộng hòa La Mã, Machiavelli rút ra những nguyên lý chung về chính trị. Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của xung đột xã hội – giữa quý tộc và bình dân – như một động lực tích cực tạo nên tự do và sức mạnh quốc gia. Ông cũng bàn về cách thiết lập luật pháp, duy trì kỷ cương, tổ chức quân đội, xử lý khủng hoảng, vai trò của tôn giáo trong việc củng cố trật tự xã hội… Những nhận định sắc sảo của ông, đôi khi lạnh lùng và thực dụng, buộc người đọc phải đối diện với bản chất phức tạp và không lý tưởng của chính trị.