Doğal Felsefenin Matematiksel İlkeleri — PRINCIPIA (Seçmeler)

İdea Yayınevi
Ebook
222
Pages

About this ebook

Albert Einstein, gözleri buğulu, Newton için şunları yazar: “Doğa onun için harflerini çaba göstermeksizin okuyabildiği açık bir kitap idi. Deneyimin gerecini bir düzene sokmak için kullandığı kavramlar deneyimin kendisinden, oyuncaklar gibi sıraladığı ve ayrıntının varsıllığına duyulan bir sevecenlik ile betimlediği güzel deneylerden kendiliğinden akıyor görünüyordu. Deneyciyi, kuramcıyı, mekanisti ve, daha az olmamak üzere, açımlama sanatçısını tek bir kişide birleştirdi. Önümüzde güçlü, güvenli ve yalnız durur:Yaratmadaki sevinci ve dikkatli sağınlığı her sözcükte ve her şekilde açıktır.”

Einstein’a göre ussal evrenin ussal yapısı pekala usdışı bir kafa tarafından, bir görgücü, bir büyücü tarafından keşfedilebilirdi. Aslında kendisi de kendi görelilik kuramlarında tam olarak aynı şeyi yaptığı inancında idi. — Doğa Yasası kavramlar arasındaki evrensel ve zorunlu bağıntıyı anlatır. Ama görgücülük için değil. Newton Hermetik bir Tanrının belirlediği, işlettiği ve bozulduğunda düzelttiği bir evrenin evrensel olmayan ve zorunlu olmayan yasalarını keşfederek geleceğin pozitivizmine “olası yasalar” gibi enteresan bir tasarım kazandırdı: Yasalar pekala boşluklu ya da gevşek olabilir, istatistiksel bir karakter taşıyabilirdi. İnsan usu evrene kendini yansıtma, onu bilme, onda bir kozmoz arama gibi kibirli bir yanılsamadan kurtulmalı idi. Newton determinizmin ateistik olduğunu görmüş, keyfi Hermetik Tanrısı ile indeterminizmin önhaberciliğini yapmıştı. Evrenin usdışı belirleniminden yana daha inandırıcı kanıtları da vardı. Evrensel yerçekimi yasasını Robert Hook’tan ya da başkalarından ödünç almadığını tanıtlamak için, Newton bu yasayı elma ağacından düşen bir elmanın esini altında keşfettiğini bildirdi. Deneysel “doğal felsefe” için elmadan tümevarım yöntemi yasayı türetmek için bütünüyle yeterli idi.

Newton Aydınlanmanın önde gelen düşünürlerinden ve modern görgücülüğün babalarından biri olarak görülür. Bunu doğru olarak kabul etmeli ve böyle noktalarda bütün bir çağın yanıldığını düşünmemeliyiz. Newton gerçekten de Aydınlanma kültürüne aittir çünkü Aydınlanma düşünürleri de Newton gibi görgücülerdir. Ve Newton gerçekten de İngiliz görgücülüğünün babalarından biridir çünkü tüm kuramlarını fenomenlerden türetmiştir.

 Boşinançlar ile süslenen Principia ve Optik’ ten ayrı olarak, Newton simya ve büyücülük üzerine daha da geniş bir literatür üretti. Bunlar 19’uncu yüzyılın başlarında gün ışığına çıktı ve 1888’de Cambridge Üniversitesine bırakılan bilimsel ve matematiksel elyazmalarından ayrı olarak, Portsmouth ailesi tarafından 1936 Temmuzunda açık arttırma ile 9.030 pounda ekonomist John Maynard Keynes’e satıldı.

— Aziz Yardımlı

Albert Einstein, gözleri buğulu, Newton için şunları yazar: “Doğa onun için harflerini çaba göstermeksizin okuyabildiği açık bir kitap idi. Deneyimin gerecini bir düzene sokmak için kullandığı kavramlar deneyimin kendisinden, oyuncaklar gibi sıraladığı ve ayrıntının varsıllığına duyulan bir sevec...

Rate this ebook

Tell us what you think.

Reading information

Smartphones and tablets
Install the Google Play Books app for Android and iPad/iPhone. It syncs automatically with your account and allows you to read online or offline wherever you are.
Laptops and computers
You can listen to audiobooks purchased on Google Play using your computer's web browser.
eReaders and other devices
To read on e-ink devices like Kobo eReaders, you'll need to download a file and transfer it to your device. Follow the detailed Help Center instructions to transfer the files to supported eReaders.

More by Isaac Newton

Similar ebooks