Şarkılar

· gündogan yayınları
2 reviews
Ebook
372
Pages

About this ebook

 "Eğer her şiirinde dolaylı, dolaysız, açık ya da kapalı biçimde; uygun düşsün ya da düşmesin kendini resmeden biri varsa o Leopardi'dir. Leopardi'nin şarkılarıyla ilgili olarak iki önemli tarih 1818 ve 1823'tür. Önemlidirler çünkü Leopardi'nin yaşamında iki dönüm noktasına işaret etmektedirler. Biri Leopardi'nin araştırmacılığı bırakıp şiire başvurduğu yıldır; ikincisi ise Roma'dan döndüğü yıl. Felsefe, ahlak, aşk, zevk, sonsuzluk, v.d. birçok konuda üzerinde düşünüp ürettiği kuramsal düşüncelerinin yer aldığı Zibaldone (sözcük anlamı: Düşünce demeti) bu dönem şiirlerinin temel malzemesini oluştururken, şairin tarihsel peşimizi ona rehber, yol gösterici olmuştur.


1818 öncesi ve sonrası Leopardi'nin şiir anlayışı açısından da önem taşımaktadır. Şiirin temel öğesi olan iç dünyasını yansıtacak güçte kendine özgü modeller arayışı içinde olduğu yıllardır. Klasikler ve romantikler arasındaki tartışma bu yıllara rastlamakta ve gene bu yıllarda romantik yazarları okumakta ve ünlü yazısı Discorso’yu bu yıllarda yazmaktadır. Ve gene bu yıllara rastlamaktadır Giordani ile dostluğunun başlaması. Discorso üzerinde dikkatle durmak gerekir. Çünkü bu yazısı Leopardi'nin şiir modeli üstündeki düşüncelerini ele veren yazısıdır. Bir kere bu saptamayı yapmakta yarar var: Leopardi bu yazısında klasik modellerin savunucu olmuş; romantik şiir modelini savunan romantiklere özellikle Cavaliere Ludovico Breme'yle (1780-1820) polemiğe girmiştir. Çünkü romantik şiirin savunucuları antiklerin şiirsel serüveninin temelinde "cehalet'in yattığını; gördükleri, işittikleri her şeyden hayrete düştüklerini ve duyulan aracılığıyla edindikleri izlenimleri şiirlerinde malzeme olarak kullandıklarını savunmuşlardır.


Buna karşın, çağdaş şiir modeli bilinç üzerine kuruludur demişlerdir. Çünkü modern insan etrafında olup bitenin ayırdındadır. Her şeye bilinçli yaklaşmaktadır. Bu nedenle şiirlerinde "mantık" ile "masal'ın uyuşması ya da bir arada bulunması söz konusu edilemez. Buna karşın Leopardi —şiirden kurgu, yanılsama, imgelemi çıkardığımız zaman gerçeğin ve aklın doğrultusunda gitmesi gerekir ki o zaman artık şiirde şiirden söz edilemez olur ve metafizikle özdeşleşir— derken Leopardi'nin şiirle felsefe arasına bir çizgi koyduğu ortaya çıkar. Ayrıca Leopardi, romantik şiirin, malzemesini klasik şiirin kullandığı soylu, yüce, zarif malzemesine karşın, yalın, halkın içinden gelen, dolayısıyla inceliği olmayan, soyluluktan uzak kaba bir malzeme olduğunu savunur.


Romantik şiirin malzemesini topladığı toplum yapısına, yani çağdaş yapıya ilişkin Leopardi'nin düşüncelerini bu aşamada göz önünde tutmak gerekir. Leopardi'nin klasik-romantik tartışmasında klasiklerden yana olmasının gerekçelerini net bir biçimde daha önce yazdığı bir mektupta belirlediğini anımsatmak isterim. Bu mektup 18 Temmuz 1816'da Madame de Stael'e (1766-1817 yılları arasında yaşamış De Allemagne ve Corinne adlı yapıtlarıyla romantik savların neolatin ülkelerde yayılmasına çokça katkıda bulunmuştur) yazılmıştır. İleri sürdüğü savları arasında öne çıkanı antik yazar ve şairlerin özgünlüğüne ilişkin yazdıklarıdır. Çünkü antik yazarların önünde model yoktur. Bu nedenle üstün yaratıcı güce sahiptirler. Oysa daha sonraki yazar ve şairlerin, genel anlamda sanatçıların, öykünecekleri örnekleri yaratan antikler olmuştur. Antiklerin üstünlüğü doğayı derinliğine hissetme becerisine ve yaratıcı güce sahip olmalarına bağlıdır. Kalıcılıkları bu olaya dayalıdır. Antik yazarların ölümsüzlüğü özgün oluşlarında saklıdır.


Bu tartışmaya ilişkin Zibaldone'de (12 Temmuz 1823) yazdığı yazı da oldukça ilginçtir: "Şiirin çağdaş olması konusunda bağırıp çağırıyorlar. Yani günümüz dilini, fikirlerini kullanmak ve yaşadığımız olayları ve içinde bulunduğumuz yaşam tarzını sergilememiz gerektiğini söylüyorlar. Ve eskillerin kurmacasını, fikirlerini, yaşam biçimlerini, yaşadıkları olayları suçluyorlar. Ben de tam tersini söylüyorum. Her şey çağdaş olabilir ama, şiir değil. Şan, şöhretin bir hayal olduğunu söyleyen; özgürlük, yurt aşkı ve yurt kavramını benimsemeyen; aşkı çocukça bir şey olarak kabul eden; yanılsamaların kaybolduğunu; tutkuların büyük, soylu ve güzel olmadığı gibi tümden Yok olduğunu iddia eden bu insanların diliyle şair nasıl konuşabilir, fikirlerini nasıl izler ve yaşam tarzını kendisine nasıl örnek alabilir? Hem bütün bunları söyleyeceksin hem de şair olacaksın". Leopardi'nin antiklerde varlığını savunduğu özgünlük ve şiiri beslediğine inandığı yanılsama, imge, düş v.b. malzemenin zenginliği klasik yazarlara olan yakınlığının nedenidir. Ancak romantik "duyarlığa" uzak olmadığı da şiir dünyasına girdiği günden beri apaçık ortadadır. Ve doğal olarak 18. yüzyıl duyumcu ve özdekçi yaşam anlayışının da şiiri üstündeki etkilerini unutmamak gerekir.


"Eğer her şiirinde dolaylı, dolaysız, açık ya da kapalı biçimde; uygun düşsün ya da düşmesin kendini resmeden biri varsa o Leopardi'dir. Leopardi'nin şarkılarıyla ilgili olarak iki önemli tarih 1818 ve 1823'tür. Önemlidirler çünkü Leopardi'nin yaşamında iki dönüm noktasına işaret etmektedirler. ...

Ratings and reviews

2 reviews

About the author

 italyan yazar ve şair. 1798'de Recanati'de doğdu. Ailenin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı Leopardi'nin kendine özgü bağımsız bir yaşam biçimi geliştirmesini engellemiş ve o yılların gerikalmış bölgelerinden biri olan Recanati'de bu kısa yaşamının büyük bölümünü sürdürmek zorunda kalmıştır. Çağının düşün ve kültür yaşamını uzaktan uzağa izlemek zorunda kalan şair, bir ara ailesi tarafından rahip olmaya zorlanmıştır. Kardeşleri Carlo ve Paolina ile kurmuş olduğu iletişimin dışında yakın çevresiyle mesafeli ilişkileri çocuk Giacomo'nun iç dünyasında derin olumsuzluklara neden olmuştur. Annesi ve özellikle babasının yazarla olan ilişkilerinde anlayışsız, katı ve ödün vermez tutum içinde olmaları çoğu zaman genç şairin mutluluğu dışarıda aramasına yol açmıştır. Ne ki, dışarıya açılamamış ve yaşadığı yörede insanlarla iletişim kuramamıştır. Daha çocukluğundan başlayarak derin bir yalnızlığa itilmiş olması hem yaşamının hem de yapıtlarının temel izleklerinden birinin oluşmasına yol açmıştır.


Babasından ve iki rahipten aldığı ilk eğitiminden sonra babasının çok kapsamlı kütüphanesine kapanmış ve yedi yıl boyunca (1809-1816), kendi deyişiyle, "çılgınca ve umutsuzca" çalışmıştır. Bu soluksuz çalışma, zamanından önce sağlığını bozmuştur. Ne ki, Leopardi klasik dillerin yanı sıra İbranice ve modern dilleri öğrenmiş; ilk ürünlerini vermeye başlamış ve çeviriler yapmıştır. Bu dönemin yapıtları arasında: Storia dell'Astronomia (Astronomi Tarihi-1813), Saggio sopragli errori Popolari degli antlchi (Antiklerde Halk Yanılgıları Üzerine Deneme-1815), Agl'İtaliani (İtalyanlara-1815); bir trajedi: Pompeo in Egitto (Pompeus Mısır'da) vardır. Bu arada Mosco'nun gli /ıdilli (İdiller); Odissea'ın (Odisseus) birinci kitabı ile Eneide'nin (Aeneis) ikinci kitabını çevirmiştir.


Daha çocuk yaşlarında ortaya konan bu üretkenliğin derin bir bilgi birikimi, kılı kırk yaran bir araştırmacı ruhunun ürünü olduğu ancak, kapalı çevrede yetişmiş olması ve babasının verdiği eğitimin etkisiyle Leopardi'nin siyasal anlayışında tutucu eğilimlere bir yakınlığının gözlenebildiği doğrudur. Ancak bu eğilimlerin egemen olduğu dönem Leopardi'nin kısa yaşamı içinde küçük bir ayraçtır. Farklı fikir hareketlerinin toplumsal, siyasal, ekonomik, kültürel ve psikolojik boyutlarıyla etkisinde kalan Leopardi değişik geçiş dönemlerini derinliğine yaşamıştır. Leopardi'nin bir geçiş dönemleri yazar/şairi olduğunu savunmak yanlış olmaz sanıyoruz: Doğduğunda, 1789 Fransız Devrimi'nin üzerinden henüz dokuz yıl geçmiştir.


Özgürlük rüzgarları tüm Avrupa'yı sarmıştır. 18. Yüzyıl boyunca toplumun tüm katmanları arasında belirli bir dayanışmanın oluşmasına tanık olunmuş ve kentsoylunun köylü ve o yıllarda filizlenen işçi sınıfının yanında yer aldığı görülmüştür. İtalya'da yazınsal alanda Parini ve Goldoni'nin yapıtları bu toplumsal katmanlar arasındaki dayanışmayı bir ölçüde sergileyen somut belgelerdir. Ne ki, devrimden sonra kentsoylu kendini kanıtlamak ve başarının salt kendisine ait olduğunu göstermek istercesine öteki katmanlarla olan ilişkisini kesmiş; köylü ve işçileri yalnız başına bırakmıştır. Sanayileşme, ardından ekonomik kalkınma, işçi sınıfının oluşmasını ve tarihsel bağlamda bağımsızlık kazanmasını sağlamıştır. Doğal olarak beraberinde bir yığın sorun da getirmiştir. Bu sorunlar giderek ağırlaşmış 1830'dan sonra özellikle İngiltere ve Fransa'da sınıf çatışmalarına neden olacak tartışmalara yol vermiş; ardından işçi dayanışma örgütlerinin oluşmasını sağlamıştır. 1848'de Marx ve Engels'in Manifesto'su işçilere sınıf bilinci kazandırmış; birleşmeleri yönünde ve dayanışma içinde olmaları için çağrı yapmıştır.


italyan yazar ve şair. 1798'de Recanati'de doğdu. Ailenin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı Leopardi'nin kendine özgü bağımsız bir yaşam biçimi geliştirmesini engellemiş ve o yılların gerikalmış bölgelerinden biri olan Recanati'de bu kısa yaşamının büyük bölümünü sürdürmek zorunda kalmıştır. Çağ...

Rate this ebook

Tell us what you think.

Reading information

Smartphones and tablets
Install the Google Play Books app for Android and iPad/iPhone. It syncs automatically with your account and allows you to read online or offline wherever you are.
Laptops and computers
You can listen to audiobooks purchased on Google Play using your computer's web browser.
eReaders and other devices
To read on e-ink devices like Kobo eReaders, you'll need to download a file and transfer it to your device. Follow the detailed Help Center instructions to transfer the files to supported eReaders.