Lange tijd hebben we het universum gezien als een grote verzameling van dingen: deeltjes, objecten, lichamen, individuen. Afzonderlijke, afgebakende entiteiten, elk met een eigen stabiele identiteit, ondergedompeld in een ruimte die ze omvat maar niet echt verenigt. Het is een krachtig, geruststellend beeld, dat de moderne wetenschap, de technologie en het idee zelf van rationele controle over de wereld mogelijk heeft gemaakt.
Toch vertoont dit beeld vandaag de dag diepe barsten. In de afgelopen decennia heeft de hedendaagse natuurkunde, met name door de ontdekking en experimentele bevestiging van kwantumverstrengeling, een radicale conceptuele ommekeer teweeggebracht: op fundamenteel niveau bestaat de werkelijkheid niet uit geïsoleerde objecten, maar uit relaties. Verbindingen tussen systemen die, zodra ze met elkaar in contact komen, niet langer als onafhankelijke entiteiten kunnen worden beschreven, zelfs wanneer ze ver uit elkaar liggen in de ruimte. Hun eigenschappen behoren niet langer toe aan de afzonderlijke delen, maar aan het geheel. Dit is geen poëtische metafoor, noch een filosofische speculatie: het is een solide, in het laboratorium geverifieerd experimenteel feit.
Dit boek is hieruit voortgekomen. Uit de constatering dat de wetenschap, juist in haar meest rigoureuze kern, ons een universum is gaan beschrijven dat fundamenteel verschilt van het universum waarin we dachten te leven. Een universum waarin scheiding niet oorspronkelijk is, maar afgeleid; waarin relaties niet bijkomstig zijn, maar constitutief; waarin de eenheid van de werkelijkheid geen mystieke hypothese is, maar een verrassend gevolg van de gegevens.
Via een toegankelijk maar conceptueel veeleisend traject begeleidt het boek de lezer van de klassieke visie op de ‘wereld van de objecten’ naar het ontstaan van de kwantumfysica, tot aan de ontologische, filosofische en culturele implicaties van een relationele werkelijkheid. Op deze weg wordt ook een van de grote, nog onopgeloste raadsels aangepakt: het bewustzijn. Wat is het? Is het slechts een lokaal product van de hersenen of zou het deel kunnen uitmaken van een bredere structuur van de werkelijkheid?
De auteur kijkt met belangstelling naar de hypothese van een universeel bewustzijnsveld, waarmee alle levende wezens op de een of andere manier verbonden zouden zijn. Niet als een geopenbaarde waarheid, maar als een rationele mogelijkheid, die moet worden onderzocht en kritisch vergeleken met andere interpretaties — van het materialistisch- e reductionisme tot het emergentisme, van het panpsychisme tot de informatietheorieën.
“Alles is verweven” is geen troostende slogan. Het is een nieuwe grammatica van het bestaan, die de manier verandert waarop we denken over de wereld, onszelf en de toekomst die we aan het opbouwen zijn.
Bruno Del Medico, geboren in 1946 in Sabaudia (Italië), heeft zich tijdens zijn werkzame leven beziggehouden met informatica en softwareontwikkeling.
Een opvallend kenmerk van zijn werken is het vermogen om wetenschap, ethiek en filosofie te verweven in een open dialoog, die de lezer aanmoedigt om zelfstandig na te denken en de diepere implicaties van technologische en wetenschappelijke innovaties te overwegen.