4. Kısım’da ise Herzen’in Petersburg’da İçişleri Bakanlığındaki memuriyet deneyimi, Belinski’nin yönettiği “Anavatan Notları” dergisinde yazmaya başlaması, sürgün gittiği Novgorod’daki hayatı ve Moskova’ya dönüşü konu edilmektedir. Yine bu kısımda Herzen, Moskova’daki yakın çevresini, “bizimkiler” diye adlandırdığı Belinski, Granovski, Bakunin, Stankeviç ve başka birçok ismi, karşı kampta yer alan Homyakov, Kireyevski kardeşler, Aksakov gibi Slavofilleri ve Çaadayev’i ayrıntılı şekilde ele almakta, 1840’ların Rus düşünce hayatının canlı bir panoramasını çizmektedir. Ketçer ve Botkin ile ilgili uzunca iki portre de yine bu ciltte yer almaktadır.
Geçmişim ve Düşüncelerim tarihsel bir monografi değil, tarihsel olayların, kendini tesadüfen bu olayların içinde bulan bir kişideki yansımalarıdır.
A. Herzen